
अनेक घरमालकांना कोमट पाणी, तापमानातील चढ-उतार किंवा घरातून येणारे विचित्र आवाज यांसारखी लक्षणे जाणवतात.वॉटर हीटर हीटिंग एलिमेंटत्यांना गळती किंवा वाढलेली वीज बिले दिसू शकतात. तपासणी करण्यापूर्वी नेहमी वीज बंद करा.इमर्शन वॉटर हीटरजरटँकलेस वॉटर हीटर गॅसमॉडेलमध्ये बिघाड झाल्यास, बदलावॉटर हीटर एलिमेंट.
मुख्य मुद्दे
- विजेचा धक्का लागण्यापासून सुरक्षित राहण्यासाठी, वॉटर हीटरची तपासणी किंवा दुरुस्ती करण्यापूर्वी नेहमी वीजपुरवठा बंद करा.
- मल्टीमीटर वापरून तपासाहीटिंग एलिमेंटआणि थर्मोस्टॅटच्या योग्य कार्यासाठी, तसेच गरम पाण्याचा पुरवठा अखंड चालू ठेवण्यासाठी सदोष भाग त्वरित बदला.
- टाकीमध्ये साचलेला गाळ काढून टाकण्यासाठी ती नियमितपणे स्वच्छ धुवा, ज्यामुळे हीटिंग एलिमेंटचे संरक्षण होते, कार्यक्षमता सुधारते आणि वॉटर हीटरचे आयुष्य वाढते.
वॉटर हीटरच्या हीटिंग एलिमेंटचा वीजपुरवठा तपासा.

वॉटर हीटरला वीजपुरवठा होत असल्याची खात्री करा.
वॉटर हीटरला व्यवस्थित काम करण्यासाठी स्थिर वीजपुरवठ्याची आवश्यकता असते. जर नळातून थंड पाणी येत असेल, तर त्यांनी हीटरला वीजपुरवठा होत आहे की नाही हे तपासावे. यासाठी खालील पायऱ्यांचे पालन करावे:
- इन्स्टॉलेशन तपासा. वॉटर हीटरला योग्य व्होल्टेज, साधारणपणे २४० व्होल्ट, थेट जोडलेले (हार्डवायर केलेले) असावे. त्याला सामान्य आउटलेटमध्ये लावल्याने चालत नाही.
- वायरिंगची तपासणी करा. खराब झालेल्या किंवा झिजलेल्या तारांमुळे युनिटपर्यंत वीज पोहोचण्यास अडथळा येऊ शकतो.
- मल्टीमीटर वापरा. ते प्रत्यावर्ती व्होल्टेज मोजण्यासाठी सेट करा. थर्मोस्टॅटचे टर्मिनल्स तपासा. २४० व्होल्टच्या जवळपास रीडिंग आल्यास याचा अर्थ थर्मोस्टॅटपर्यंत वीज पोहोचत आहे.
- मल्टीमीटरने हीटिंग एलिमेंटचे टर्मिनल्स तपासा. जर रीडिंग देखील २४० व्होल्टच्या जवळपास असेल, तर वीजपुरवठा पोहोचत आहे.वॉटर हीटर हीटिंग एलिमेंट.
टीप:कोणत्याही तारांना किंवा टर्मिनल्सना स्पर्श करण्यापूर्वी नेहमी वीजपुरवठा बंद करा. यामुळे सर्वजण विजेच्या धक्क्यापासून सुरक्षित राहतात.
सर्किट ब्रेकर ट्रिप झाला असल्यास तो रीसेट करा.
कधीकधी, सर्किट ब्रेकर ट्रिप झाल्यामुळे वॉटर हीटर काम करणे थांबवते. त्यांनी ब्रेकर बॉक्स तपासावा आणि “वॉटर हीटर” असे लेबल असलेले स्विच शोधावे. जर ते “ऑफ” स्थितीत असेल, तर ते परत “ऑन” करा. जर युनिट बंद पडले असेल, तर कंट्रोल पॅनलमधील लाल रीसेट बटण दाबा. यामुळे जास्त गरम झाल्यानंतर किंवा विजेच्या समस्येनंतर वीजपुरवठा पूर्ववत होऊ शकतो.
जर ब्रेकर पुन्हा ट्रिप झाला, तर मोठी समस्या असू शकते. अशा परिस्थितीत, व्यावसायिकाची मदत घेणे उत्तम राहील.
वॉटर हीटरच्या हीटिंग एलिमेंटची तपासणी आणि चाचणी करा

तपासणी करण्यापूर्वी वीजपुरवठा बंद करा.
वॉटर हीटरच्या हीटिंग एलिमेंटची तपासणी करताना सुरक्षितता सर्वात महत्त्वाची आहे. त्यांनी नेहमी वॉटर हीटरसाठी असलेल्या सर्किट ब्रेकरवरील वीजपुरवठा बंद करावा. या उपायामुळे विजेचा धक्का टाळण्यास मदत होते. ब्रेकर बंद केल्यानंतर, युनिटमध्ये वीजपुरवठा होत नाही याची खात्री करण्यासाठी त्यांनी नॉन-कॉन्टॅक्ट व्होल्टेज टेस्टरचा वापर करावा. उष्णतारोधक हातमोजे आणि सुरक्षा चष्मा घातल्याने धोके आणि कचऱ्यापासून संरक्षण मिळते. कामाची जागा कोरडी ठेवल्याने आणि दागिने किंवा धातूच्या वस्तू काढून टाकल्याने अपघातांचा धोका कमी होतो.
टीप:जर कोणाला विद्युत भाग हाताळण्याबद्दल खात्री वाटत नसेल, तर त्यांनी परवानाधारक व्यावसायिकाला बोलवावे. ॲक्सेस पॅनल शोधण्यासाठी आणि वायरिंग सुरक्षितपणे हाताळण्यासाठी उत्पादक त्यांच्या सूचनांचे पालन करण्याची शिफारस करतात.
सुरक्षित तपासणीसाठी येथे एक संक्षिप्त तपासणी सूची दिली आहे:
- सर्किट ब्रेकरमधून वीजपुरवठा बंद करा.
- व्होल्टेज टेस्टर वापरून वीजपुरवठा बंद असल्याची खात्री करा.
- उष्णतारोधक हातमोजे आणि सुरक्षा चष्मा घाला.
- ती जागा कोरडी ठेवा आणि दागिने काढून टाका.
- स्क्रू ड्रायव्हर वापरून अॅक्सेस पॅनल काळजीपूर्वक काढा.
- इन्सुलेशन हळुवारपणे हाताळा आणि तपासणी झाल्यावर ते पुन्हा लावा.
सातत्य तपासण्यासाठी मल्टीमीटर वापरा
चाचणी करणेहीटिंग एलिमेंटमल्टीमीटरच्या मदतीने ते काम करते की नाही हे शोधण्यास मदत होते. सर्वप्रथम, त्यांनी हीटिंग एलिमेंटच्या टर्मिनल्समधून तारा (वायर्स) डिस्कनेक्ट कराव्यात. मल्टीमीटरला कंटिन्युइटी किंवा ओहम्स सेटिंगवर सेट केल्याने ते चाचणीसाठी तयार होते. एलिमेंटवरील दोन स्क्रूंना प्रोब्स लावल्याने रीडिंग मिळते. बीपचा आवाज किंवा १० ते ३० ओहम्सच्या दरम्यानचा रेझिस्टन्स याचा अर्थ एलिमेंट काम करत आहे. कोणतेही रीडिंग न मिळाल्यास किंवा बीपचा आवाज न आल्यास, एलिमेंट सदोष आहे आणि तो बदलण्याची गरज आहे.
सातत्य तपासण्याची पद्धत खालीलप्रमाणे आहे:
- हीटिंग एलिमेंटमधून तारा काढून टाका.
- मल्टीमीटर कंटिन्युइटी किंवा ओहम्सवर सेट करा.
- एलिमेंटच्या टर्मिनल्सवर प्रोब्स ठेवा.
- बीपचा आवाज ऐका किंवा 10 ते 30 ओहमच्या दरम्यानचे रीडिंग तपासा.
- चाचणीनंतर वायर आणि पॅनेल पुन्हा जोडा.
बहुतेकगरम करणारे घटकते ६ ते १२ वर्षे टिकते. नियमित तपासणी आणि चाचणीमुळे समस्या लवकर ओळखता येतात आणि उपकरणाचे आयुष्य वाढवता येते.
वॉटर हीटरच्या हीटिंग एलिमेंटचा थर्मोस्टॅट तपासा आणि समायोजित करा
थर्मोस्टॅट सेटिंग्ज तपासा
जेव्हा वॉटर हीटरमध्ये बिघाड होतो, तेव्हा बरेच लोक थर्मोस्टॅट तपासायला विसरतात. थर्मोस्टॅट पाणी किती गरम होईल हे नियंत्रित करतो. बहुतेक तज्ञ थर्मोस्टॅट 120°F (49°C) वर सेट करण्याची शिफारस करतात. या तापमानामुळे पाणी लेजिओनेलासारख्या जीवाणूंना मारण्याइतके गरम राहते, पण भाजण्याइतके गरम होत नाही. यामुळे ऊर्जा वाचण्यास आणि युटिलिटी बिले कमी करण्यासही मदत होते. जर काही कुटुंबे जास्त गरम पाणी वापरत असतील किंवा थंड प्रदेशात राहत असतील, तर त्यांना सेटिंगमध्ये बदल करण्याची आवश्यकता असू शकते.
टीप:थर्मोस्टॅट जास्त तापमानावर सेट केल्यास ते ओव्हरहीट होऊ शकते. जास्त गरम झालेले पाणी रीसेट बटण सक्रिय करू शकते आणि उपकरणाचे नुकसान देखील करू शकते.वॉटर हीटर हीटिंग एलिमेंटनळाच्या पाण्याचे तापमान पुन्हा तपासण्यासाठी नेहमी थर्मामीटरचा वापर करा.
थर्मोस्टॅटची कार्यक्षमता तपासा
दोषपूर्ण थर्मोस्टॅटमुळे अनेक समस्या उद्भवू शकतात. लोकांना पाणी खूप गरम, खूप थंड असल्याचे किंवा त्याचे तापमान वारंवार बदलत असल्याचे जाणवू शकते. कधीकधी, हाय-लिमिट रीसेट स्विच पुन्हा पुन्हा ट्रिप होतो. याचा सामान्यतः अर्थ असा होतो की थर्मोस्टॅट योग्यरित्या काम करत नाही. गरम पाणी पुन्हा येण्यास उशीर होणे किंवा गरम पाणी लवकर संपणे ही इतर लक्षणे आहेत.
थर्मोस्टॅटच्या काही सामान्य समस्या खालीलप्रमाणे आहेत:
- पाण्याचे तापमान अस्थिर
- अतिउष्णता आणि भाजण्याचा धोका
- गरम पाण्याची मंद पुनर्प्राप्ती
- रीसेट स्विच वारंवार ट्रिप होणे
थर्मोस्टॅट तपासण्यासाठी, प्रथम वीजपुरवठा बंद करा. ऍक्सेस पॅनल काढा आणि कंटिन्युइटी तपासण्यासाठी मल्टीमीटर वापरा. जर थर्मोस्टॅट काम करत नसेल, तर तो बदलण्याची गरज आहे. थर्मोस्टॅट 120°F वर ठेवल्याने ओव्हरहीटिंग टाळण्यास मदत होते आणि हीटिंग एलिमेंटचे आयुष्य वाढते.
वॉटर हीटरच्या हीटिंग एलिमेंटवर नुकसानीच्या दृश्य खुणा शोधा.
गंज किंवा जळल्याच्या खुणा तपासा
जेव्हा कोणी आपला वॉटर हीटर तपासतो, तेव्हा त्यांनी बारकाईने पाहावेहीटिंग एलिमेंटकोणत्याही गंज किंवा जळलेल्या खुणांसाठी. गंज अनेकदा धातूच्या भागांवर गंज किंवा रंगातील बदल म्हणून दिसतो. जळलेल्या खुणा गडद डाग किंवा वितळलेल्या भागांसारख्या दिसू शकतात. या चिन्हांचा अर्थ असा आहे की एलिमेंटला काम करण्यासाठी संघर्ष करावा लागत आहे आणि तो लवकरच निकामी होऊ शकतो. जेव्हा खनिजे आणि पाणी धातूशी प्रतिक्रिया करतात, तेव्हा गंज आणि गाळ जमा होतो, ज्यामुळे गंज निर्माण होतो. गाळाचा हा थर एका चादरीसारखा काम करतो, ज्यामुळे एलिमेंटला अधिक मेहनत करावी लागते आणि त्याची कार्यक्षमता कमी होते. कालांतराने, यामुळे अतिउष्णता निर्माण होऊ शकते आणि टाकीच्या अस्तराचेही नुकसान होऊ शकते.
जर हीटरमधून पॉपिंग किंवा हिसिंगसारखे आवाज येत असतील, तर याचा अर्थ सहसा एलिमेंटवर गाळ साचलेला असतो. विचित्र आवाज हे एक चेतावणी चिन्ह आहे की एलिमेंटकडे लक्ष देण्याची गरज आहे.
एका त्वरित तपासणीमुळे या समस्या लवकर ओळखता येतात. गंज टाळण्यासाठी आणि वॉटर हीटरचा हीटिंग एलिमेंट सुरक्षितपणे कार्यरत ठेवण्यासाठी, प्रमाणित तंत्रज्ञ टाकी फ्लश करणे आणि ॲनोड रॉड तपासणे यांसारख्या नियमित देखभालीची शिफारस करतात.
टाकीच्या आसपास पाण्याची गळती आहे का ते तपासा.
टाकीच्या आसपास पाण्याची गळती हे देखील समस्येचे एक स्पष्ट लक्षण आहे. जर कोणाला हीटरजवळ पाण्याची डबकी किंवा ओले डाग दिसले, तर त्यांनी त्वरित कारवाई केली पाहिजे. गळतीचा अर्थ अनेकदा असा होतो की हीटिंग एलिमेंट किंवा टाकीलाच गंज लागला आहे. नळातून येणारे गढूळ किंवा गंजलेल्या रंगाचे पाणी हे देखील टाकीच्या आत गंज लागल्याचे लक्षण असू शकते. गळतीमुळे दाब वाढणे किंवा टाकी फुटणे यांसारखे गंभीर सुरक्षा धोके निर्माण होऊ शकतात.
- कोमट पाणी जे कधीही गरम होत नाही
- अचानक थंड होणारे गरम शॉवर
- सर्किट ब्रेकर वारंवार ट्रिप होणे
- गढूळ किंवा गंजलेल्या रंगाचे पाणी
- हीटरमधून विचित्र आवाज येत आहेत
- टाकीजवळ दिसणारी पाण्याची डबकी
ही लक्षणे लवकर ओळखल्याने मोठ्या समस्या आणि महागडी दुरुस्ती टाळता येते. नियमित तपासणी केल्याने आणि असामान्य आवाजांकडे लक्ष दिल्याने पैशांची बचत होते आणि वॉटर हीटर सुरळीतपणे चालू राहतो.
वॉटर हीटरच्या हीटिंग एलिमेंटचे संरक्षण करण्यासाठी टाकी स्वच्छ धुवा.
टाकी सुरक्षितपणे रिकामी करा
वॉटर हीटरची टाकी रिकामी करणे अवघड वाटू शकते, पण योग्य कृती केल्यास ते सोपे होते. सर्वप्रथम, त्यांनी वीज बंद करावी किंवा गॅस हीटर पायलट मोडवर सेट करावा. त्यानंतर, त्यांना टाकीच्या वरच्या बाजूला असलेला थंड पाण्याचा पुरवठा बंद करावा लागेल. हे सुरू करण्यापूर्वी टाकी थंड होऊ दिल्यास मदत होते, जेणेकरून गरम पाण्याने कोणीही भाजणार नाही. त्यानंतर, ते तळाशी असलेल्या ड्रेन व्हॉल्व्हला एक गार्डन होज जोडून तो होज फ्लोअर ड्रेन किंवा घराबाहेरील सुरक्षित ठिकाणी नेऊ शकतात.
घरातील गरम पाण्याचा नळ उघडल्याने हवा आत जाते आणि टाकी लवकर रिकामी होण्यास मदत होते. त्यानंतर, ते ड्रेन व्हॉल्व्ह उघडून पाणी बाहेर वाहू देऊ शकतात. जर पाणी गढूळ दिसत असेल किंवा हळू वाहत असेल, तर ते थंड पाण्याचा पुरवठा चालू-बंद करून अडथळे दूर करण्याचा प्रयत्न करू शकतात. एकदा टाकी रिकामी झाली आणि पाणी स्वच्छ येऊ लागले की, त्यांनी ड्रेन व्हॉल्व्ह बंद करावा, नळी काढावी आणि थंड पाण्याचा पुरवठा पुन्हा चालू करून टाकी भरावी. जेव्हा नळांमधून पाणी स्थिरपणे वाहू लागते, तेव्हा ते बंद करणे आणि वीजपुरवठा पूर्ववत करणे सुरक्षित असते.
टीप:काम सुरू करण्यापूर्वी नेहमी उत्पादन पुस्तिका तपासा. जर टाकी जुनी असेल किंवा पाणी बाहेर जात नसेल, तर व्यावसायिकाला बोलावणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.
तापण्यावर परिणाम करू शकणारा साचलेला गाळ काढून टाका.
कालांतराने वॉटर हीटरच्या टाकीमध्ये गाळ साचतो, विशेषतः ज्या भागांमध्ये पाणी कठीण असते. या गाळाचा तळाशी एक थर तयार होतो, ज्यामुळे हीटरला जास्त मेहनत करावी लागते आणि त्याची कार्यक्षमता कमी होते. लोकांना तडतडण्याचा किंवा फुसफुसण्याचा आवाज ऐकू येऊ शकतो, गरम पाणी कमी येत असल्याचे लक्षात येऊ शकते किंवा पाणी गंजलेल्या रंगाचे दिसू शकते. ही गाळामुळे समस्या निर्माण होत असल्याची चिन्हे आहेत.
नियमित फ्लशिंगया समस्या टाळण्यास मदत करते. बहुतेक उत्पादक वर्षातून किमान एकदा टाकी स्वच्छ धुण्याची शिफारस करतात. ज्या ठिकाणी पाणी कठीण असते, तिथे दर चार ते सहा महिन्यांनी असे करणे अधिक प्रभावी ठरते. टाकी स्वच्छ धुतल्याने खनिजांचे थर निघून जातात, टाकी स्वच्छ राहते आणि हीटरचे आयुष्य वाढण्यास मदत होते. तसेच, यामुळे हीटिंग एलिमेंट जास्त गरम होणे थांबते आणि गळती किंवा टाकी निकामी होण्याचा धोका कमी होतो.
नियमित फ्लशिंगमुळे विजेचे बिल कमी येते आणि गरम पाण्याचा प्रवाह अखंड राहतो. तसेच, यामुळे प्रेशर रिलीफ व्हॉल्व्ह आणि इतर महत्त्वाच्या भागांचेही संरक्षण होते.
वॉटर हीटरचे खराब झालेले हीटिंग एलिमेंटचे घटक बदला
खराब झालेला हीटिंग एलिमेंट काढून टाका आणि बदला.
कधीकधी, वॉटर हीटर पूर्वीसारखे पाणी गरम करत नाही. लोकांना कोमट पाणी, अजिबात गरम पाणी न येणे किंवा गरम पाणी खूप लवकर संपणे यांसारख्या गोष्टी लक्षात येऊ शकतात. पाणी गरम होण्यास जास्त वेळ लागणे, सर्किट ब्रेकर ट्रिप होणे किंवा पॉपिंग आणि सिझलिंगसारखे विचित्र आवाज येणे ही इतर चिन्हे आहेत. या समस्यांचा अर्थ अनेकदा असा होतो की...हीटिंग एलिमेंट बदलण्याची गरज आहे.विशेषतः जर मल्टीमीटर चाचणीत शून्य किंवा अनंत ओहम दिसत असतील.
बहुतेक उत्पादक खालील पायऱ्यांची शिफारस करतात.खराब हीटिंग एलिमेंट बदलणे:
- सर्किट ब्रेकरवरील वीजपुरवठा बंद करा आणि व्होल्टेज टेस्टरने तपासा.
- थंड पाण्याचा पुरवठा करणारा व्हॉल्व्ह बंद करा.
- ड्रेन व्हॉल्व्हला गार्डन होज जोडा आणि एलिमेंटच्या पातळीच्या खाली पाणी काढून टाका.
- अॅक्सेस पॅनल आणि इन्सुलेशन काढून टाका.
- हीटिंग एलिमेंटमधून तारा काढून टाका.
- जुना एलिमेंट काढण्यासाठी पानाचा वापर करा.
- गॅस्केटची जागा स्वच्छ करा आणि नवीन गॅस्केटसह नवीन एलिमेंट बसवा.
- तारा पुन्हा जोडा.
- ड्रेन व्हॉल्व्ह बंद करा आणि थंड पाण्याचा पुरवठा चालू करा.
- गरम पाण्याचा नळ उघडा आणि त्यातील हवा बाहेर जाऊ द्या, जेणेकरून पाणी सुरळीतपणे वाहू लागेल.
- इन्सुलेशन आणि अॅक्सेस पॅनल बदला.
- वीज पुन्हा चालू करा आणि पाण्याचे तापमान तपासा.
पोस्ट करण्याची वेळ: १५ ऑगस्ट २०२५



